cleaning, pencil, sweep

Een Leven Lang Ontwikkelen niet voor Laag en middelbaar opgeleide werknemers – 1

Toen ik jaren geleden projecten deed voor aankomende werknemers die een middelbare opleiding op een ROC volgden, ging ik er vanuit dat zij in het kader van een Leven Lang Leren (wat veranderd is in een Leven Lang Ontwikkelen) zouden blijven doorleren als ze eenmaal een vaste baan hadden. Vandaag de dag heeft de media veel aandacht voor leren en ontwikkelen. Zo stond er deze week in het AD een artikel over de arbeidsmarkt en bijscholing, omdat banen veranderen en/of verdwijnen. Ik miste eerlijk gezegd het antwoord op mijn vraag of de doeners zich ook een leven lang blijven ontwikkelen. Ik help u uit de droom. Dit blijkt niet het geval te zijn. Het is schrijnend.

Uit een onderzoek van de Rijksoverheid, uitgevoerd door Kantar in 2019, blijkt dat 85 % van de lager en gemiddeld opgeleide werknemers niet deelneemt aan een Leven Lang Ontwikkelen. Dit is een shockerend percentage als u bedenkt dat 50% van de hoogopgeleiden dat wel doet. De ambachtelijke vaardigheden verwerven de laagopgeleide werknemers met name in de eerste jaren van hun loopbaan. In de loop van de jaren neemt de groei in vaardigheden af.
Hoe komt dat? Interviews die in dit onderzoek gedaan zijn, gaven opmerkelijke uitkomsten.

De lager en middelbaar opgeleide werknemers

Lager en middelbaaropgeleide werknemers zeggen dat ze willen meedoen aan een Leven Lang Ontwikkelen, maar ze doen het niet. Zelf geven ze aan dat de drempel te hoog is. Ze associëren ontwikkelen eerder met verandering in het bedrijf of op de arbeidsmarkt dan dat ze aan eigen groei denken. Ze geven aan dat veranderingen je overkomen, dat je er geen invloed op hebt. Er zijn nogal wat barrières waarom lager en middelbaar opgeleide mensen niet aan een Leven Lang Ontwikkelen toekomen. Bewuste en onbewuste factoren, persoonlijke omstandigheden, onvermogen en onzekerheid spelen hierbij een rol. Ik heb de barrières voor u op een rijtje gezet.

Medewerkers zijn onzeker over het eigen leervermogen

  • Mensen met weinig opleiding hebben vaak negatieve ervaringen met school en zijn vaak onzeker of ze een opleiding met succes kunnen afronden.
  • “Leren doe je toch om carrière te maken? Dat lukt mij toch niet.”

De bedrijfscultuur geeft een gevoel onzekerheid

  • Medewerkers missen de stimulans van de werkgever. “Ik vraag het niet aan mijn baas, omdat hij dan kan denken dat ik ongemotiveerd ben.”
  • Het geeft onzekerheid en het voelt als risicovol.  “Als ik een opleiding ga doen, doe ik dat voor een nieuwe baan. Ik weet niet of ik dan leuker werk vind.”
  • Medewerkers zetten hun hakken in het zand. “Ik wil gewoon blijven doen wat ik doe en als ik iets ga leren, krijg ik misschien andere werk, wat ik eng vind.”

Medewerkers denken vooral na over de korte termijn

  • De medewerkers zijn vooral met de dagelijkse beroepspraktijk bezig en kijken niet ver vooruit.
  • De noodzaak is voor velen niet hoog. “Mijn baan blijft toch wel bestaan.”
  • En uiteindelijke voelen medewerkers zich te oud. “Wat heeft het nog voor zin om te leren, ik ben al 55 jaar. Als je 44 bent, wil je echt nog wel wat meer dan dat je 55 bent.”

Privéomstandigheden belemmeren de ontwikkeling

  • De kosten zijn te hoog. “Ik wil wel, maar ik kan het zelf niet betalen.”
  • Privé zijn er omstandigheden, die belangrijker zijn dan bezig te zijn met leren.

Ziet u ook uw laagopgeleide werknemers voor u? Vinden we, als we eerlijk zijn, dat deze doelgroep een kans krijgt om zich te ontwikkelen? Moeten we geen maatregelen treffen om ze te betrekken bij een Leven Lang Ontwikkelen? Ik vind van wel en dat doe ik graag.
Het belangrijkste is dat we de groep betrekken en dat we ze serieus nemen. De kans is reëel dat de inhoud van hun werk verandert en het is niet zeker dat hun baan over 10 jaar nog bestaat. Ze zullen zich moeten blijven ontwikkelen, een leven lang.
Inhoudelijk moeten we kijken naar de bestaande programma’s. Sluiten deze aan bij hun kennis en vaardigheden? We mogen er niet vanuit gaan dat zij hetzelfde kunnen en kennen als de hoogopgeleide collega’s.

Hoe werkgevers naar deze groep kijken en welke handvatten ik u kan geven om deze collega’s te betrekken bij een Leven Lang Ontwikkelen leest u in mijn volgende blogs. Een tipje van de sluier is, dat veel werkgevers graag anders willen, maar dat er ook verschillen zijn. Er zijn werkgevers die zeggen dat de lager opgeleide werknemers liever on the job leren en kleinere mkb bedrijven zonder HR-afdeling geven aan dat als werknemers vragen of ze een opleiding of cursus mogen doen, ze dit altijd goed vinden. Het volledige verslag leest u in mijn volgende blog.

Voor nu daag ik u uit om twee vragen te beantwoorden:

  1. Hoe is de situatie omtrent een Leven Lang Ontwikkelen voor de lager en middelbaar opgeleide werknemers bij u in het bedrijf?
  2. Bent u bereid om te investeren in deze groep, in een Leven Lang Ontwikkelen?

Ik kom u graag helpen. Onder het tabblad Advies leest u over mijn aanpak.

Laat een reactie achter

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *